İlaç Tedarikinde “Sıfır Mağduriyet” Dönemi: 444 4 680 Hattı Hizmette!
TİTCK Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, eczanelerde bulunamayan ilaçlar için proaktif bir çözümün devreye alındığını duyurdu. Artık vatandaşlar, bulamadıkları ilaçları doğrudan Sağlık Bakanlığı’na rapor edebilecek.
İlaç Erişimine Dijital ve Yerinde Takip
Türkiye’nin ilaç takip sistemlerinde dünya standartlarının üzerinde bir altyapıya sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Ahmet Ayar, ilaçların stok durumunun dijital ortamda anlık olarak izlendiğini vurguladı. Ayar, “Henüz alarm düzeyine gelmeden gerekli tüm önlemleri alıyoruz” diyerek sistemin koruyucu gücüne dikkat çekti.
Kritik 150 İlaç Mercek Altında
Türkiye’de devlet desteğiyle sunulan yaklaşık 8 bin 500 farklı ilaç bulunuyor. Sistemin işleyişine dair önemli bir detayı paylaşan Ayar, şu bilgileri verdi:
- Sistemdeki ilaçların büyük çoğunluğunun muadili (eşdeğeri) mevcuttur.
- Yalnızca 150 ilaç, dünyada eşdeğeri olmayan “kritik grup” kategorisindedir.
- Bakanlık ve TİTCK, özellikle bu 150 ilacın temininde herhangi bir aksama yaşanmaması için özel bir takip mekanizması yürütüyor.
İlaç Bulamayanlar İçin İzlenecek Yol: 444 4 680
Vatandaşın sürece dahil olmasıyla “proaktif” bir denetim modeli başlatıldı. Gittiği eczanede ilacına ulaşamayan hastalar için süreç şu şekilde işleyecek:
- Arama: Vatandaş 444 4 680 numaralı çağrı merkezini arar.
- Yönlendirme: Uzman iletişimciler, aranan ilacın en yakın hangi noktada bulunduğunu tespit ederek vatandaşı yönlendirir.
- Çözüm: Bildirim aynı zamanda tedarik sorumlularına iletilerek, o bölgedeki eksikliğin giderilmesi için operasyon başlatılır.
İmalatçılara “3 Ay Önceden Bildirim” Zorunluluğu
Tedarik krizlerini oluşmadan önlemek amacıyla, üreticilere yönelik yeni bir kural getirildi. İlaç üreticileri ve imalatçılar, ham madde veya üretim kaynaklı olası bir aksamayı öngördükleri anda, bunu en az 3 ay öncesinden TİTCK’ye bildirmekle yükümlü kılındı. Bu sayede, piyasada darlık yaşanmadan alternatif çözümler üretilebiliyor.
“Akılcı İlaç Kullanımı” Çağrısı
Prof. Dr. Ahmet Ayar, ilaç israfının ve gereksiz stoklamanın tedarik zincirine zarar verdiğini hatırlatarak; vatandaşların sadece hekim reçetesiyle ihtiyacı kadar ilaç almasının önemine değindi. Akılcı ilaç kullanımı, sadece bireysel sağlık için değil, Türkiye’nin genel ilaç arz güvenliği için de kritik bir rol oynuyor.
Eczanede bulamadığım bir ilaç için ne yapmalıyım?
Eğer reçeteli ilacınız gittiğiniz eczanede mevcut değilse, Sağlık Bakanlığı bünyesinde hizmet veren 444 4 680 numaralı çağrı merkezini arayarak durumu bildirebilirsiniz. Uzman danışmanlar ilacın en yakın hangi eczanede bulunduğunu size bildirecektir.
444 4 680 hattı üzerinden ilaç siparişi verilebilir mi?
Hayır, bu hat bir satış veya sipariş hattı değildir. Temel amacı, piyasada bulunmayan ilaçların tespit edilmesi, tedarik sorunlarının çözülmesi ve vatandaşın en yakın ilaç noktasına doğru şekilde yönlendirilmesidir.
“Eşdeğer ilaç” (muadil) güvenli midir?
Evet. TİTCK Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar’ın belirttiği üzere, Türkiye’deki 8.500 ilacın büyük çoğunluğunun eşdeğeri bulunmaktadır. Muadil ilaçlar, orijinal ilaçla aynı etken maddeye, aynı tedavi edici etkiye ve aynı kalite standartlarına sahiptir.
İlaç yokluğu neden yaşanıyor?
İlaç erişimindeki aksamalar; küresel ham madde tedarik sorunları, mevsimsel aşırı tüketim artışları veya bölgeler arası dağılım dengesizliklerinden kaynaklanabilmektedir. Bakanlık, bu tür durumları dijital sistemlerle önceden tespit ederek müdahale etmektedir.
Akılcı ilaç kullanımı nedir ve tedarikle ne ilgisi var?
Akılcı ilaç kullanımı; hastanın klinik bulgularına göre doğru ilacı, uygun dozda ve sürede kullanmasıdır. Gereksiz ilaç stoklamak veya reçetesiz ilaç temin etmeye çalışmak, piyasadaki üretim dengesini bozarak gerçekten ihtiyacı olan hastaların ilaca ulaşmasını zorlaştırabilir.
